Marta Śnioch
Strony umowy o pracę tj. pracodawca i pracownik mogą zmienić w drodze porozumienia stron warunki umowy o pracę, czyli szeroko pojęte zasady pracy i płacy. Z reguły dotyczy to stanowiska pracy i wynagrodzenia, ale może też objąć inne warunki, jak miejsce pracy czy wymiar etatu. Pracodawca, zmagający się z problemami finansowymi, może też zaproponować pracownikom obniżenie wynagrodzenia na podstawie indywidualnych porozumień, w przypadku gdy organizacja związkowa nie zgodzi się zawrzeć zbiorowego porozumienia w tej sprawie.
Rodzaj umowy może być zmieniony w drodze porozumienia, np. z umowy na czas nieokreślony na czas określony (wyrok SN z 5.08.1980r. sygn. akt PR 52/80). Takiej zamiany pracodawca nie przeprowadzi w drodze wypowiedzenia zmieniającego. W związku z powyższym, gdy pracownik zgodzi się na zawarcie takiego porozumienia będzie ono skuteczne, ponieważ wola stron jest tu decydująca. Za porozumieniem można też definitywnie rozwiązać umowę o pracę.
Należy pamiętać, że nie ma tu pełnej swobody. Nie można wprowadzić zapisów pogarszających sytuację pracownika w stosunku do bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa pracy. W tym zakresie takie porozumienie będzie nieważne, a w miejsce nieważnych zapisów stosuje się przepisy kodeksowe. I tak na przykład jeśli w porozumieniu obniżono pracownikowi wynagrodzenie za pracę poniżej ustawowego minimum, to pracownik ma roszczenie o wypłatę pełnego wynagrodzenia. Jego zgoda na obniżenie pensji jest bowiem z mocy prawa nieważna.
Pracownikowi nie można wprowadzać mniej korzystnych warunków zatrudnienia, niż wynikające z prawa pracy. Zakaz ten nie dotyczy postanowień mniej korzystnych dla pracodawcy.
Podsumowując, bądźmy bardzo uważni na zapisy porozumień, bowiem po zawarciu ważnego (zgodnego z prawem) porozumienia nie będziemy mogli się z tego wycofać. Taka zmiana będzie możliwa jedynie za zgodą drugiej strony, chyba że zachodzą tzw. wady oświadczenia woli.