Waldemar Bartosz
Czasami się zdarza, że niektórzy pracodawcy odmawiają wstępu do zakładu pracy upoważnionym przedstawicielom władz związkowych (np. przedstawiciela władz Międzyzakładowej Organizacji Związkowej), którzy nie są pracownikami tego zakładu. Takie zachowanie pracodawcy narusza obowiązujące przepisy prawa. Art. 28^1 Ustawy o związkach zawodowych klarownie reguluje tę kwestię i daje związkom zawodowym konkretny oręż do walki o prawa pracownicze. Mogą z niego skorzystać również eksperci oraz związkowcy reprezentujący struktury ponadzakładowe, np. przedstawiciele Zarządu Regionu lub Sekcji branżowej. W ustępie 1. tego artykułu znajduje się regulacja, według której pracodawca jest zobowiązany zapewnić dostęp do zakładu pracy lub innego miejsca wyznaczonego do wykonywania pracy osobom niezatrudnionym u niego bezpośrednio, jeżeli działają w celu:
– podjęcia rokowań nad zakładowym układem zbiorowym pracy lub innymi regulaminami,
– podjęcia przygotowań do rokowań polegających np. na konsultacji z członkami Związku, ich oczekiwań,
– dokonania okresowych ocen przestrzegania obowiązującego układu lub regulaminów.
Z tego wynika, że zarząd lub właściciel firmy nie może zasłaniać się brakiem umowy o pracę z daną osobą, jeżeli ona przychodzi aby wspierać pracowników w kluczowych negocjacjach.
Prawo dostępu mają przedstawiciele (ust. 2 Art. 28^1):
– zakładowej lub międzyzakładowej organizacji obejmującej swym zasięgiem danego pracodawcę,
– reprezentanci struktur ponadzakładowych związku, w którym są zrzeszeni pracownicy zakładu, np. Zarządu Regionu lub Sekcji branżowej.
Oczywiście dostęp taki wiąże się także z obowiązkiem przestrzegania pewnych zasad (ust. 3 i 4 Art. 28^1). Należą do nich:
– przestrzeganie zasad BHP i zakładowych zasad porządkowych,
– zachowanie ciągłości pracy i unikanie utrudnień w pracy,
– z prawa dostępu może korzystać maksymalnie 5 osób spoza pracowników zakładu.
Strony, zarówno przedstawiciele pracodawcy jak i związku zawodowego zobowiązane są do przestrzegania prawa. Przywołana ustawa o związkach zawodowych w Art. 35 precyzuje konsekwencje karne za naruszenie wolności związkowcy, m.in. za odmowę dostępu do zakładu pracy przedstawicielom związku zawodowego, którzy nie są pracownikami tego zakładu.