Teoretycznie w umowie o pracę nie trzeba wskazać stawki wynagrodzenia (miesięcznej lub godzinowej) przy użyciu liczby. Określenie wynagrodzenia w konkretnej wysokości nie jest bowiem elementem niezbędnym umowy o pracę. Dopuszczalne jest ustalenie go w pośredni sposób, poprzez odwołanie do obowiązujących przepisów prawa pracy (np. wynagrodzenia minimalnego), w tym zakładowych źródeł prawa pracy, czyli układów zbiorowych czy regulaminów wynagradzania. W praktyce wynagrodzenie zasadnicze jest określane miesięcznie i stawkowo. Natomiast jeśli chodzi o wynagrodzenie zmienne (przede wszystkim premie), to najczęściej w umowie o pracę wskazuje się jedynie, czy takie wynagrodzenie pracownikowi przysługuje. Konkretne zasady wynikają z odpowiednich regulaminów.
Wynagrodzenie nie może być jedynie symboliczne. Powinno zostać tak ustalone, aby uwzględniało w szczególności (art. 78 k.p.1):
• rodzaj wykonywanej pracy;
• kwalifikacje wymagane przy jej wykonywaniu;
• ilość i jakość świadczonej pracy.
W Kodeksie pracy nie zdefiniowano pojęcia wynagrodzenia za pracę. Co więcej, w kodeksie pracy termin ten jest używany co najmniej w kilku znaczeniach:
• wynagrodzenia całkowitego, czyli jako całość świadczeń, jakie pracownik otrzymuje za pracę. Pod pojęciem wynagrodzenia w rozumieniu art. 183c k.p. kryją się wszystkie składniki wynagrodzenia, bez względu na ich nazwę i charakter, a także inne świadczenia związane z pracą, przyznawane pracownikom w formie pieniężnej lub w innej formie niż pieniężna;
• wynagrodzenia właściwego z art. 78 k.p.;
• wynagrodzenia z perspektywy przepisów ochronnych (art. 84-91 k.p.).
Wynagrodzenie właściwe:
• ma charakter obligatoryjny;
• jest świadczeniem okresowym, wypłacanym periodycznie w terminach wynikających z przepisów prawa;
• posiada wartość majątkową;
• przysługuje pracownikowi w zamian za świadczenie pracy;
• ma charakter roszczeniowy.
Jakich świadczeń nie można uznać za wynagrodzenie za pracę?
• odprawy pośmiertnej – jest to świadczenie, które przysługuje innej osobie niż pracownik;
• odpraw przysługujących w związku z rozwiązaniem stosunku pracy, emerytalnych i rentowych – są to świadczenia, które nie przysługują w zamian za świadczenie pracy;
• zwrotu kosztów podróży służbowej i diet – są to świadczenia o charakterze kompensacyjnym, nie mają na celu wzbogacenia pracownika, ale wyrównanie poniesionych przez niego wydatków;
• wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy – są to świadczenia, które nie przysługują w zamian za świadczenie pracy;
• odszkodowań z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej – te świadczenia również nie przysługują w zamian za świadczenie pracy.
Zdarza się, że pracownikowi zatrudnionemu na danym stanowisku pracodawca powierza wykonywanie innej, dodatkowej funkcji. W takiej sytuacji strony mogą ustalić odrębne wynagrodzenie za pełnioną funkcję.
1) – Ustawa z 26.06.1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.)
(źródło: Wynagrodzenia 2026. Dziennik Gazeta Prawna, Wydanie I/2026, marzec 2026r.)