Waldemar Bartosz
Tym razem zatrzymamy się na naszej historii – naszej czyli polskiej, szczególnie regionalnej. Za rok – 5 lutego 2027r. minie 90 lat od historycznego momentu, ówczesny wicepremier Eugeniusz Kwiatkowski dopiął swoich starań. Władze zatwierdziły bowiem plan budowy Centralnego Okręgu Przemysłowego. Ulokowanie tego planu i jego charakter nie był przypadkowy.
Chodziło o rozlokowanie przemysłu ciężkiego i budownictwa w słabo rozwiniętej, centralnej części ówczesnej Polski, gdzie poziom bezrobocia i przeludnienie wsi było katastrofalne. Na dodatek położenie takie – oddalone od ewentualnych nowych agresorów – Niemców i Sowietów, stabilizuje tę działalność gospodarczą. Decyzja ta została podjęta w 1937r., dwa lata przed wojną. Czas krótki i w tym okresie w ramach COP-u przeprowadzono zakończone inwestycje. Wybudowano więc: Hutę Stalowa Wola, Elektrownię Stalowa Wola, Zakłady Metalowe w Nowej Dębie, Państwowe Zakłady Lotnicze w Mielcu, Wytwórnie Sprzętu Komunikacyjnego i Zelmer w Rzeszowie, Fabrykę Ogumienia Stomil w Dębicy, Zakłady Chemiczne w Sarzynie i w Tarnowie, Fabrykę Samochodów Ciężarowych w Starachowicach i w Lublinie, Zakłady w Pionkach, rozbudowane Zakłady Metalowe w Skarżysku – Kamiennej, Fabrykę Łożysk w Kraśniku. W sumie, administracyjnie COP wchodził w obszar czterech ówczesnych województw: kieleckiego, krakowskiego, lubelskiego i lwowskiego. Ten gigantyczny wysiłek, również pod względem technologicznym, został wykonany przy użyciu dostępnych wtedy technologii. Dominowała wtedy łopata, chłopska furmanka i siła ludzkich mięśni. Szacuje się, że bezpośrednio w sektorze państwowym stworzonym w ramach COP, pracę znalazło ok. 55 tysięcy pracowników. Drugie tyle miejsc pracy powstało w sektorze prywatnym, który rozwijał się wokół fabryk.
Dzisiaj trudno nawet porównywać tempo i dokonania modernizacyjne COP-u do obecnych obietnic. Krajowy Port Komunikacyjny w zawieszeniu, elektrownia jądrowa w wiecznych planach, inwestycje portowe niedokończone. Hasło polityczne: „robimy a nie gadamy” trzeba niestety odwrócić: gadamy a nie robimy.