Strona główna 5 XXI Wojewódzki Konkurs Wiedzy o NSZZ „Solidarność”

Kielce, dnia 17 grudnia 2025r.

Dyrekcje
Szkół Średnich
Województwa Świętokrzyskiego

 

Szanowni Państwo

W imieniu organizatorów serdecznie zapraszam uczniów Państwa Szkoły do wzięcia udziału w kolejnej edycji, organizowanego przez Zarząd Regionu Świętokrzyskiego NSZZ „Solidarność” wspólnie z Kuratorium Oświaty w Kielcach, 22. edycji Wojewódzkiego Konkursu Wiedzy o NSZZ „Solidarność”.

Adresatami konkursu są uczniowie szkół średnich naszego województwa. Natomiast zasadniczym celem konkursu jest m.in. kształtowanie postaw patriotycznych i obywatelskich wśród młodzieży, rozwijanie zainteresowań najnowszą historią naszej Ojczyzny i Ziemi Świętokrzyskiej, oraz rozwijanie wiedzy o ruchu związkowym w Polsce i na świecie a tym samym zwrócenie uwagi na rolę związków zawodowych, jaką odgrywają w naszym życiu zawodowym i społecznym. Podstawową tematyką są więc wydarzenia związane z najnowszą historią Polski, „Solidarności” oraz ruchu związkowego w Polsce i na świecie. Jego tematyka dotyczy także uniwersalnych funkcji i celów działania związków zawodowych, jako jednego z filarów każdego demokratycznego państwa.

Regulamin konkursu wraz z bibliografią oraz zakresem tematycznym znajdują się na stronie internetowej Zarządu Regionu Świętokrzyskiego NSZZ „Solidarność” www.solidarnosc-swietokrzyska.pl (zakładka: Wojewódzki Konkursu Wiedzy o NSZZ „Solidarność”), oraz Kuratorium Oświaty w Kielcach http://kuratorium.kielce.pl/ Zgłoszenia o wzięciu udziału w konkursie prosimy przesyłać na adres Regionu Świętokrzyskiego NSZZ „Solidarność” listownie, pocztą elektroniczną lub telefonicznie w terminie do 3 lutego 2026r.

W zgłoszeniu prosimy o podanie:

  1. nazwy szkoły,
  2. imienia i nazwiska (nr tel., adres kontaktowy e-mail) nauczyciela odpowiedzialnego, oraz
  3. przewidywalnej liczby uczniów chcących wziąć w nim udział.

Finał Konkursu zostanie przeprowadzony 27 marca 2026r. a poprzedzony on zostanie (eliminacjami) etapem szkolnym, który przewidziano na 20 lutego 2026r. Egzamin szkolny, według przyjętego w regulaminie klucza, wyłoni finalistów szczebla wojewódzkiego. Informujemy jednocześnie, że wzorem lat ubiegłych organizatorzy przewidują dla laureatów konkursu cenne nagrody rzeczowe. Nagrodę dla zwycięzcy ufunduje przewodniczący NSZZ „Solidarność” – Piotr Duda, sprawujący jednocześnie Patronat Honorowy nad naszym konkursem. Fundatorami nagród będą ponadto: Zarząd Regionu Świętokrzyskiego NSZZ „Solidarność”, Świętokrzyskie Kuratorium Oświaty w Kielcach i inni sponsorzy, wśród których corocznie są świętokrzyskie samorządy, pracodawcy oraz zakładowe struktury naszego Związku. Uroczyste ogłoszenie wyników i wręczenie nagród przewidziano na 28 kwietnia 2026 roku.

Serdecznie zapraszamy uczniów Państwa Szkoły do wzięcia udziału w Wojewódzkim Konkursie Wiedzy o NSZZ „Solidarność”.

Z poważaniem: 

Waldemar Bartosz
Przewodniczący
Regionu Świętokrzyskiego
NSZZ „Solidarność”

Regulamin Wojewódzkiego Konkursu Wiedzy o NSZZ „Solidarność”

(edycja XXII – rok szkolny 2025/2026)

  1. Organizatorzy
    – Region Świętokrzyski NSZZ „Solidarność”
    – Kuratorium Oświaty w Kielcach 
  1. Patronat honorowy
    – Przewodniczący Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” 
  1. Patronat medialny
    – „Tygodnik Solidarność” 
  1. Temat konkursu

Tematyka konkursu dotyczy związków zawodowych a szczególnie Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”. Konkurs w znacznym zakresie obejmuje także zagadnienia związane z najnowszą (powojenną) historią Polski, oraz wiedzy o społeczeństwie. W swej tematyce obejmuje on również podstawową wiedzę (także w ujęciu historycznym) dotyczącą ruchu związkowego w Polsce i na świecie, czy teoretycznych podstaw ich funkcjonowania a w tym kontekście dotyka też uniwersalnych celów i funkcji związków zawodowych. Ponadto jego tematyka dotyczy także (w stopniu podstawowym) zagadnień związanych z prawem pracy, oraz bezpieczeństwem pracy (ZSIP, PIP).

Tematyka konkursu podyktowana jest względami poznawczymi i społecznymi.

Wiedza o związkach zawodowych, jako jednego z konstytucyjnych filarów każdego demokratycznego państwa, wymaga ciągłego poznawania przez uczniów, aby mogli oni w stopniu zadowalającym partycypować życiu zawodowym i społecznym.

Zakres tematyczny konkursu zawiera załącznik nr 1.

 

  1. Adresaci konkursu

Wojewódzki konkurs wiedzy o NSZZ „Solidarność” adresowany jest do uczniów szkół średnich województwa świętokrzyskiego. Skierowany jest on do młodych ludzi, uczestników życia społecznego, którzy już niebawem wejdą w okres aktywności zawodowej a co za tym idzie, powinni się do tego jak najlepiej przygotować.

– Konkurs jest dobrowolny a warunkiem uczestnictwa jest zgłoszenie przez dyrekcję bądź wychowawców woli przystąpienia uczniów szkoły do konkursu. Szkoły składają zgłoszenia (w formie elektronicznej, listowej, bądź telefonicznej) do Zarząd Regionu Świętokrzyskiego NSZZ „Solidarność” do dnia 3 lutego 2026 roku. Zgłoszenie powinno zawierać: nazwę szkoły, przewidywaną ilość uczniów chcących wziąć udział w konkursie, oraz imię i nazwisko (nr tel. adres kontaktowy e-mail) nauczyciela odpowiedzialnego.

 

  1. Etapy konkursu

6.1. Zapoznanie się z wiedzą o związkach zawodowych, w szczególności o NSZZ „Solidarność” w formie:
– lekcji tematycznej prowadzonej przez nauczycieli wytypowanych przez Dyrektora Szkoły lub nauczycieli związkowych (NSZZ „Solidarność”) na życzenie szkół,
– zaproponowanej przez organizatora literatury dotyczącej przedmiotu konkursu, którą zawiera załącznik nr 2.

 

6.2. Konkursy wewnątrzszkolne (I etap, eliminacje szkolne)

– przeprowadzone będą 20 lutego 2026r. w formie testowej przez komisje szkolne powołane przez szkoły. Testy i klucze do nich zostaną przesłane do szkół w zapieczętowanych kopertach pocztą lub dostarczą je pracownicy Zarządu Regionu Świętokrzyskiego NSZZ „Solidarność”;

– każda szkoła wyłoni jednego finalistę szczebla wojewódzkiego na każdą rozpoczętą piątkę uczestników z największą ilością punktów. Decyzją organizatorów konkursu klucz wyłaniania finalistów może ulec zmianie w zależności od ilości zgłoszonych wszystkich uczniów biorących w nim udział, o czym szkoły zostaną poinformowane jeszcze przed I etapem (eliminacje szkolne);

– niezwłocznie po przeprowadzonym teście, szkoły przesyłają protokół z eliminacji (na dostarczonym druku) listownie, bądź pocztą elektroniczną do Regionu Świętokrzyskiego NSZZ „Solidarność”;

– wyłonieni uczniowie, na podstawie zweryfikowanych przez organizatora protokołów, stają się uczestnikami II etapu konkursu – finału wojewódzkiego. 

6.3. Konkurs finałowy (II etap)

– przeprowadzony będzie 27 marca 2026r. przez komisję powołaną w porozumieniu Regionu Świętokrzyskiego NSZZ „Solidarność” z Kuratorium Oświaty w Kielcach;
– konkurs finałowy przeprowadzony będzie w formie testowej;
– suma punktów zdobytych przez ucznia wyłoni laureatów konkursu. 

  1. Ogłoszenie wyników i wręczenie nagród

– ogłoszenie wyników oraz wręczenie dyplomów i nagród rzeczowych odbędzie się 28 kwietnia 2026r.;
– przewiduje się trzy pierwsze miejsca dla zwycięzców konkursu, oraz siedem wyróżnień dla finalistów;
– laureaci konkursu (zwycięzcy, oraz uczniowie wyróżnieni) otrzymają nagrody rzeczowe oraz okolicznościowe dyplomy. Ilość wyróżnionych uczniów decyzją organizatorów może ulec zwiększeniu. Dyplomy za udział w finale wojewódzkim konkursu otrzymają wszyscy uczestnicy finału wojewódzkiego.

 

 

 

 

 

 

 

Załącznik nr 1 do Regulaminu Wojewódzkiego Konkursu Wiedzy o NSZZ „Solidarność”

Tematyka konkursu
Uczniowie biorący udział w konkursie powinni nabyć wiedzę ogólną w zakresie:
Wydarzeń związanych z najnowszą (powojenną) historią Polski:
– Poznański czerwiec 1956;
– Wydarzenia marcowe 1968;
– Wybrzeże – grudzień 1970;
– Radomski czerwiec 1976;
– rok 1980 – powstanie NSZZ „Solidarność”;
– stan wojenny i okres do 1989r.;
– rok 1989, w tym m.in. „Okrągły Stół”, ponowna rejestracja NSZZ „Solidarność”, wybory parlamentarne;
– najważniejsze wydarzenia z życia społeczno – politycznego (ze szczególnym uwzględnieniem związków zawodowych) w Polsce z lat 1990-2025. 

  1. Tematyki dotyczącej podstawowych nurtów ruchu związkowego, w tym także wiedzy dot. funkcjonujących współcześnie Międzynarodowych Central Związkowych i ich historii. 
  1. Teoretycznych podstaw funkcjonowania związku zawodowego, w tym m.in.
    – funkcje związków zawodowych;
    – cechy konstytutywne związków zawodowych;
    – struktura i funkcjonowanie NSZZ „Solidarność” w Polsce i regionie. 
  1. Wiedzy ogólnej (w stopniu podstawowym) dotyczącej prawnego funkcjonowania związków zawodowych w Polsce. 

5. Wiedzy (w stopniu podstawowym) dotyczącej zagadnień związanych z prawem pracy i bezpieczeństwem pracy w tym m.in. PIP, SIP.

Załącznik nr 2 do regulaminu Wojewódzkiego Konkursu Wiedzy o NSZZ „Solidarność”

Zalecana literatura:

– Statut NSZZ „Solidarność”. (https://www.solidarnosc.org.pl/dokumenty/statutowo-wyborcze/statut-nszz-solidarnosc/)

– Ustawa z dnia 23 maja 1991r. o Związkach Zawodowych (Dz.U.z 2001r. Nr 79 poz. 854 Nr 100 poz. 1080 Nr 128 poz. 1405 z 2002r Nr 135 poz. 1146).

– Ustawa z dnia 23 maja 1991r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych (Dz. U. Nr 55 z 1997r. Nr 82 poz.518 Nr 88 poz.554 z 1999r. Nr 72 poz.802 z 2000r. Nr 107 poz.1127 z 2002r. Nr 74 poz. 676.

– Ks. Franciszek Kampka, „Istota i zadania związków zawodowych w świetle dokumentów społecznych Kościoła”, Lublin 1990, Redakcja Wydawnictw KUL.

– Świętokrzyskie Zeszyty Związkowe „Związki Zawodowe w Polsce i na świecie – historia i współczesność (https://solidarnosc-swietokrzyska.pl/dzialalnosc/nasze-publikacje/)

– Świętokrzyskie Zeszyty Związkowe NSZZ „Solidarność” nr 12 (https://solidarnosc-swietokrzyska.pl/dzialalnosc/nasze-publikacje/)

– Piotr Bielawski, Romuald Lazarowicz, „Dziwny 1989”, Warszawa 1999.

– Jerzy Holzer, „Solidarność 1980-1981”, Warszawa 1994.

– Marek Pernal, Jan Skórzyński, „Kalendarium Solidarności 1980-1989”, Warszawa 1999.

– M. Łapiński, M. Moskit, „Konspira”, Warszawa-Gdańsk 1989.

– Andrzej Paczkowski, „Pół wieku dziejów Polski 1939-1989”, Warszawa 1991.

– Jerzy Holzer, K. Leski, „Solidarność w podziemiu”, Warszawa 1990.

– Dudek, T. Marszałkowski, „Walki uliczne w PRL 1956-1989”, Kraków 1999.

– Dudek, „Pierwsze lata III Rzeczypospolitej”, Warszawa 1997.

– Ł. Kamiński, G. Waligóra, „Solidarność 1980-1989 tom VI”, Warszawa 2010.

– „Studia Muzealno-Historyczne, tom I”, Kielce 2009.

– Ryszard Śmietanka-Kruszelnicki, „Solidarność, opozycja i opór społeczny w Regionie Świętokrzyskim 1980-1989”, Kielce 2010.

– Marzena Grosicka, Ryszard Śmietanka-Kruszelnicki, „Stan wojenny w regionie świętokrzyskim 1981-1983. Wybrane zagadnienia”, Kielce 2011.

– A. Dziurok, M. Gałęzowski, Ł. Kamiński, F. Musiał, Od niepodległości do niepodległości. Historia Polski 1918-1989, Warszawa 2010.

– M. Grosicka, R. Śmietanka-Kruszelnicki, NSZZ „Solidarność” Region Świętokrzyski (w:) Solidarność 1980-1981, t. 6: Polska Południowa, red. Ł. Kamiński, G. Waligóra, Warszawa 2010, s. 737-823.

– W. Roszkowski, Historia Polski 1914-2000, Warszawa 2001.

Ponadto przydatne w konkursie informacje można znaleźć w internecie, na stronach m.in.:

  1. Zarządu Regionu Świętokrzyskiego NSZZ „Solidarność”: www.solidarnosc-swietokrzyska.pl
  2. Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”: www.solidarnosc.org.pl
  3. Portalach edukacyjnych Instytutu Pamięci Narodowej, m.in.:

www.sierpien1980.pl

www.13grudnia81.pl

xj.popieluszko.pl

www.rok1989.pl